Društvo

Dragiša Vasić

i GRUJICA LAZAREVIĆ

62pregleda

Na jučerašnji dan 2. oktobra 1885. godine rođen je u Gornjem Milanovcu Dragomir Dragiša Vasić, književnik, akademik, političar, pisac i novinar, značajna istorijska ličnost tog vremena. Vasić je poreklom iz Gornje Trepče kod Čačka. Učio je u Čačanskoj gimnaziji, a potom završio studije prava u Beogradu. Borio se u Balkanskim ratovima i učestovovao Kumanovskoj i Bregalničkoj bici. Kao oficir ratovao je i u Prvom svetskom ratu, borio se u Kolubarskoj bici, a potom povlačio sa srpskom vojskom preko Albanije. Posle oporavka na Krfu prebačen je na Solunski front. Nakon Solunskog procesa u kome je Vasićev rođak Ljubomir Vulović, kao pripadnik organizacije “Crna ruka”, za navodni atentat na regenta Aleksandra osuđen na smrt, Vasić je razočaran u dinastiju Karađorđević i o tome kritički piše. Posle Prvog svetskog rata napušta vojsku kao rezervni oficir, pristupa Radikalnoj stranci i postaje jedan od urednika nezavisnih novina “Progres”. Advokaturom se bavi od 1921. godine. Postao je i dopisni član Srpske kraljevske akademije nauka i umetnosti. Jedan je od najznačajnijih srpskih pripovedača. Objavio je jedan roman (Crvene magle, 1922. godine) i tri zbirke pripovedaka (Utuljena kandila 1922. godine, Vitlo i druge priče 1924. godine i Pad sa građevine 1932. godine). Sa Slobodanom Jovanovićem osnovao je Srpski kulturni klub 1937. godine, a bio je i urednik novina “Srpski glas”. Na početku Drugog svetskog rata, po kapitulaciji Jugoslovneske vojske, Dragiša Vasić pristupa četničkom pokretu Draže Mihailovića. Bio je jedan od ideologa tog pokreta, imao je antikomunističke stavove, a jako se protivio bilo kakvoj saradnji sa Nemcima ili Italijanima. Napisao je delo “Istorija Ravne gore” koje je za vreme rata izgubljeno i do sada nije pronađeno i objavljeno. Od 1943. godine Vasić sve više gubi uticaj u pokretu Draže Mihailovića. 1944. godine napušta Dražu Mihailovića i pridružuje se četničkom komandantu Pavlu Đurišiću i njegovim snagama u povlačenju ka Sloveniji. U bici kod Lijevče u blizini Banjaluke, početkom aprila 1945. godine, četničke snage Pavla Đurišića poražene su od strane ustaških i domobranskih snaga. Posle poraza ustaše su nekoliko nedelja kasnije zarobile većinu četničkih snaga i odabrale 150 četničkih oficira i intelektualaca, među njima i Dragišu Vasića, i pobile ih. Kao dan kada je Vasić nastradao beleži se 20. april 1945. godine.

Aprila 2007. Okružnom sudu u Beogradu zahtev za rehabilitaciju Dragiše Vasića podnela je ćerka Dragiše Vasića, Tatjana Vasić-Janićijević što je izazvao veliku polemiku u javnosti. Okružni sud u Beogradu 15. decembra 2009. rehabilitovao je Dragišu Vasića dokazivanjem da nije prisustvovao zasedanju Nedićive vlade kada je izdala naređenje da se pokrene borba protiv partizana i da je bila izdata poternica za njim još pre zasedanja te vlade.

Poštovani članovi, prijatelji i poštovaoci Udruženja Čačana u Beogradu,

Na današnji dan pre 86 godina, 2. oktobra 1935. godine, rođen je u selu Rudovci kod Aranđelovca slikar Grujica Lazarević. Nakon završene niže gimnazije u Aranđelovcu, upisuje se u Školu za primenjenu umetnost „Đorđe Krstić“ u Nišu u klasi Pere Stanisavljevića i pohađa je u periodu od 1952. do 1956. godine. Potom završava Višu pedagošku školu (likovni odsek) u Beogradu, a Pedagošku akademiju (odsek likovne kulture) u Rijeci. U Bihaću počinje da radi kao nastavnik likovnog vaspitanja u I osnovnoj školi i u gimnaziji 1956. godine, a potom se 1960. godine sa suprugom Jerminom i ćerkom Svjetlanom seli u Čačak. Bio je član ULUS–a od 1971. Jedan je od osnivača Društva likovnih umetnika Risim, a neko vreme i urednik likovnog programa Doma kulture u Čačku. Grujica Lazarević je poznat po svojim savršenim akvarelima, nastalim u različitim podnebljima, kojima dominira znalačko poigravanje svetlošću. Ti radovi ga ubrajaju među najveće majstore akvarela u Jugoslaviji. Imao je 76 samostalnih izložbi u zemlji i inostranstvu. Osvajao je mnogobrojne nagrade i priznanja među kojima su i prva nagrada na izložbi Društva likovnih umetnika zapadnog Pomoravlja (1975), nagrada Dragan Ćirković Društva Risim (tri puta), Oktobarska nagrada Skupštine opštine Čačak (1980), prva nagrada na Bijenalu akvarela u Zemunu (1993), nagrada na Jugoslovenskom bijenalu akvarela u Zrenjaninu (1993), Povelja Društva Risim (1996), prva nagrada na Karlovačkoj likovnoj koloniji akvarela (1998). Grijuca Lazarević Preminuo je 19. juna 2003. godine u Čačku.

S poštovanjem,
UDRUŽENJE ČAČANA U BEOGRADU

Ostavite komentar